Υπάρχουν μέρη που νιώθεις πως δεν τα επισκέπτεσαι απλώς – τα βιώνεις. Έτσι ακριβώς ένιωσα στα χωριά του Ψηλορείτη. Στο βλέμμα των ανθρώπων, στο τραχύ τοπίο και στις ιστορίες που ακούγονται από στόμα σε στόμα, η Κρήτη αποκαλύπτεται αλλιώς: αυθεντική, περήφανη, ανεπιτήδευτη.

Αυτό το ταξίδι είχε χαρακτήρα εξερεύνησης, αλλά και σύνδεσης με κάτι πολύ παλιό και ουσιαστικό. Στην ευρύτερη περιοχή του Ψηλορείτη βρέθηκα εξαιτίας μιας πρωτοβουλίας του προγράμματος Orea Kriti, όπου σκοπό έχει μέσω τον αναγκών της τοπικής κοινωνίας να αναδείξει ένα βιωματικό κομμάτι του τουρισμού στον επισκέπτη.   Και κάπως έτσι ξεκίνησε η πορεία μας με αφετηρία τον  Δήμο Ανωγείων.

ΠΩΣ ΝΑ ΠΑΣ

Αν σχεδιάζεις και εσύ σύντομα ένα οδοιπορικό στην ευρύτερη περιοχή του Ψηλορείτη μπορείς να φτάσεις στην περιοχή με πλοίο από τον Πειραιά με προορισμό το Ηράκλειο ή το Ρέθυμνο.

Εναλλακτικά, μπορείς να πας αεροπορικώς τόσο από Αθήνα όσο και από Θεσσαλονίκη με καθημερινές πτήσεις προς Ηράκλειο.

Για παράδειγμα, τα Ανώγεια βρίσκονται σε απόσταση 32χλμ από το Ηράκλειο ενώ βρίσκονται σε απόσταση 52χλμ από το Ρέθυμνο.

Προτείνω σε κάθε περίπτωση να έχεις εκεί κάποιο δικό σου μεταφορικό μέσο, ώστε να έχεις ευελιξία.

ΤΙ ΝΑ ΔΕΙΣ

ΑΝΩΓΕΙΑ

Τα Ανώγεια αποτελούσαν τη βάση μας σε όλη αυτή την περιήγηση. Ένα χωριό χτισμένο στα 750 μέτρα υψόμετρο, στις πλαγιές του Ψηλορείτη. Γνωστό φυσικά για τη μουσική του παράδοση μιας και αποτελεί τη γενέτειρα του Νίκου Ξυλούρη και του αδερφού του, Ψαραντώνη. Ακόμα και αν δεν το επιλέξεις, για τη διαμονή σου, μια στάση σε τούτο το τόπο είναι απαραίτητη. Πρώτα απ΄ όλα, να περπατήσεις στο χωριό με θέα τις κορυφές του Ψηλορείτη, να συνομιλήσεις με τους ντόπιους, να χαζέψεις τα παραδοσιακά υφαντά που κατακλύζουν την περιοχή. Λάβε υπ’ ‘όψη σου μάλιστα, ότι ο Ψηλορείτης είναι αναγνωρισμένη και προστατευμένη περιοχή ως Γεωπάρκο από την UNESCO. Η μοναδικότητα λοιπόν του τοπίου και του τόπου είναι σχεδόν δεδομένη και προσφέρεται για πολλές δραστηριότητες που σχετίζονται με τη φύση όπως πεζοπορίες, αναρρίχηση, ποδηλασία κ.α.

**Wikipedia time: Αν αναρωτιέσαι τι είναι το Μιτάτο, σου παραθέτω τον ορισμό σύμφωνα με τη Wikipedia: Το Μητάτο ή Μιτάτο (ή και ο Μητάτος, ή Μιτάτος) είναι ένα πολύ μικρό σχετικά οικοδόμημα της ελληνικής υπαίθρου και στις μέρες μας σημαίνει το κατάλυμα του βοσκού, ενώ παλιότερα χρησιμοποιούνταν και ως τυροκομείο. Συναντάται κυρίως στις Κυκλάδες και στη Κρήτη, σε όλα τα ορεινά χωριά των νομών Χανίων και Ρεθύμνου, ιδιαίτερα στα χωριά του Ψηλορείτη, των Λευκών Ορέων ακόμα και στις λεγόμενες Χανιώτικες Μαδάρες.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί πως φέτος, υπό την εποπτεία του ΚΕΔΒΜ του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, (ΠΑΔΑ) λειτουργεί Σχολή Υφαντικής. Ένα σημαντικό βήμα για την περιοχή ώστε να διασωθεί η παραδοσιακή τέχνη της υφαντικής όπου είναι και χαρακτηριστικό της οικονομίας της περιοχής.

VILLAGE HOPPING

ΑΞΟΣ

Επόμενη στάση, η Αξός. Το χωριό ξετυλίγεται αμφιθεατρικά, με σπίτια που κοιτάζουν την κοιλάδα και ένα φως που αλλάζει διαρκώς. Εδώ, το Μουσείο Ξυλογλυπτικής του Κου Γιώργη Κουτάνου ήταν από τις πιο όμορφες εκπλήξεις του ταξιδιού. Όχι μόνο για τα έργα τέχνης που φιλοξενεί, αλλά για τον ίδιο τον δημιουργό του, που μοιράζεται απλόχερα τις ιστορίες πίσω από κάθε έργο του με κάθε επισκέπτη.

ΑΓΓΕΛΙΑΝΑ

Σε απόσταση περίπου 50χλμ από τα Ανώγεια βρίσκονται τα Αγγελιανά. Εκεί μπορείς να επισκεφτείς το Cretanthos OlivePark & Museum για μια περιήγηση στον ελαιώνα με τις υπεραιωνόβιες ελιές αλλά και για γευσιγνωσία λαδιού. Επίσης, μπορείς να επιλέξεις για τη διαμονή σου το Αγρόκτημα Δαλαμπέλος. Το απόλυτο ησυχαστήριο μέσα στη φύση. Εναλλακτικά, κατόπιν τηλεφωνικής κράτησης, μπορείς απλά να απολαύσεις το γεύμα σου εκεί με φρέσκα τοπικά προϊόντα κατευθείαν από το αγρόκτημα και την ευρύτερη περιοχή

ΜΑΡΓΑΡΙΤΕΣ

Ένα από τα πιο γραφικά χωριά της περιοχής. Πετρόκτιστα σοκάκια και μικρά κεραμικά εργαστήρια. Γνωστό άλλωστε και ως ‘’χωριό των πιθαράδων’’, αποτελεί το μεγαλύτερο κέντρο αγγειοπλαστικής στη Δυτική Κρήτη. Η πρώτη ύλη, δηλαδή ο πηλός, προέρχεται από την περιοχή, έτσι η τέχνη αυτή ”ζούσε” τους κατοίκους ανά τους αιώνες. Μάλιστα, το χωριό Μαργαρίτες, σε παλαιότερα έγγραφα ονομάζεται ‘’Μαγαρίτες’’ όπου ετυμολογικά η ονομασία του προέρχεται από τη λέξη μαγαρικόν που σημαίνει πήλινο. Όπως καταλαβαίνεις, είναι και το προσωπικό αγαπημένο μου χωριό της περιοχής καθώς η ενασχόλησή μου με την κεραμική τα τελευταία χρόνια με έχει κάνει να αγαπήσω και να εκτιμήσω βαθύτατα τούτη την τέχνη.

ΠΑΤΣΟΣ ΑΜΑΡΙΟΥ

Αν η γευσιγνωσία κρασιού είναι μια δραστηριότητα που δεν θες να λείπει από τα ταξίδια σου, τότε μια στάση στο Οινοποιείο Κουρκουλού είναι απαραίτητη. Μοναδικές ποικιλίες κρασιού ιδανικές για να ξεκινήσεις την απογευματινή σου βόλτα στην περιοχή.

ΦΑΓΗΤΟ

Προτάσεις για φαγητό αρκετές. Ωστόσο, στην περιοχή δοκίμασα και ξεχωρίσα:

• η ταβέρνα ‘’Φιλιώ’’ στα Ελεύθερνα, για τα νόστιμα σπιτικά πιάτα και την φιλοξενία των ιδιοκτητών που αμέσως σε κάνουν να αισθανθείς σαν στο σπίτι σου
• το ‘’Έναγρον’’ οικοτουριστικό χωριό στον Αξό για τα μοναδικά πεντανόστιμα παραδοσιακά πιάτα
• η ταβέρνα ‘’Γκαγκάρης’’ στα Ανώγεια για τα νοστιμότατα κρέατα
• το εστιατόριο ‘’Πεσκέσι’’ στο Ηράκλειο για τα μοναδικά πιάτα

Το ταξίδι αυτό δεν ήταν τουριστικό. Ήταν βιωματικό. Και η περιοχή του Ψηλορείτη προσφέρεται ακριβώς για τέτοια ταξίδια. Για όσους δεν αναζητούν το “instagrammable” αλλά το “αληθινό”. Για εκείνους που δεν ενδιαφέρονται για το “που θα φάμε” μόνο, αλλά για το “ποιος θα μας το μαγειρέψει και γιατί”.

Η πρωτοβουλία “Orea Kriti” φαίνεται να δίνει σιγά σιγά φωνή σε αυτή τη διαφορετική Κρήτη – μια Κρήτη πιο ουσιαστική, που δεν ποντάρει στα πακέτα all inclusive, αλλά στη φιλοξενία, τη βιωσιμότητα και την ανθρώπινη επαφή. Και ειλικρινά, αυτή είναι η Κρήτη που αξίζει να ανακαλύψεις.

Τι λές; Φύγαμε για Κρήτη;

Ε.Φ.